Kompleksowe przygotowanie maszyn do sezonu budowlanego to warunek konieczny, by sprzęt pracował bezawaryjnie i wydajnie. Wprowadzenie sprzętu na plac budowy po zimowym postoju bez dokładnej diagnostyki wywołuje awarie mechaniczne w szczerym polu. Standardowa wymiana oleju nie zastępuje dogłębnej weryfikacji układów napędowych, jezdnych oraz hydraulicznych. Pominięcie pełnego przeglądu technicznego zmusza firmę do ponoszenia kosztów nieplanowanych przestojów i płacenia kar umownych za opóźnienia w realizacji projektów budowlanych.

Spis treści:

1. Przegląd techniczny maszyn budowlanych – harmonogram przygotowań
2. Harmonogram prac – jak planować przygotowanie całej floty?
3. Checklista: jak przygotować maszyny budowlane do sezonu?
4. Praktyczne wskazówki na trwający sezon budowlany

Przegląd techniczny maszyn budowlanych – harmonogram przygotowań

Przygotowanie sprzętu obejmuje rygorystyczną kontrolę każdego układu roboczego. Wymienione poniżej procedury diagnostyczne obowiązują maszyny wracające do pracy po wielomiesięcznym postoju zimowym oraz nowo zakupione jednostki wprowadzane do codziennej eksploatacji.

Kontrola hydrauliki maszyn – pierwszy wskaźnik usterek

Ujemne temperatury powodują twardnienie uszczelnień i mogą wpływać na zmianę parametrów pracy instalacji hydraulicznej. Podczas długiego postoju zabrudzenia opadają na dno zbiornika oleju hydraulicznego, tworząc osady. Diagnostykę należy rozpocząć od kontroli poziomu płynu oraz jego wyglądu.

Mleczny kolor oleju może świadczyć o obecności wody w układzie. Nietypowe odgłosy podczas pracy, spadek wydajności lub nierównomierna praca siłowników powinny być sygnałem do dokładniejszej kontroli instalacji.

Niewielki zimowy wyciek, który zostanie zignorowany, pod wpływem większego obciążenia może doprowadzić do poważniejszej awarii przewodów lub pompy hydraulicznej. Objawy wymagające szybkiej reakcji obejmują spadek ciśnienia, wycieki oraz problemy z płynnym sterowaniem osprzętem.

Stan silnika i procedura pierwszego rozruchu

Przed uruchomieniem maszyny operator powinien sprawdzić poziom oleju silnikowego oraz podstawowe parametry eksploatacyjne. Pierwszy rozruch po dłuższym postoju wymaga spokojnej pracy jednostki napędowej na wolnych obrotach bez natychmiastowego obciążania sprzętu.

W tym czasie należy obserwować wskazania temperatury cieczy chłodzącej oraz ciśnienia oleju na pulpicie operatora.

Wymiana przepracowanego oleju po okresie zimowym pozwala ograniczyć skutki utraty jego właściwości smarnych oraz usunąć zanieczyszczenia powstałe podczas eksploatacji.

Metaliczne odgłosy z komory silnika, nietypowy kolor spalin lub nieprawidłowe wskazania parametrów pracy wymagają dokładnej diagnostyki przed rozpoczęciem intensywnych robót.

Wymiana filtrów maszyn budowlanych i płynów eksploatacyjnych

Regularna wymiana elementów filtracyjnych zabezpiecza najważniejsze podzespoły maszyny przed przyspieszonym zużyciem. Filtr paliwa chroni układ wtryskowy przed zanieczyszczeniami, natomiast filtr powietrza ogranicza ryzyko przedostania się pyłu do komory spalania.

Po zimowym postoju warto sprawdzić również stan separatorów oraz wszystkich płynów eksploatacyjnych – w tym oleju silnikowego, oleju hydraulicznego i cieczy chłodzącej.

Dobierając filtry i komponenty serwisowe, należy korzystać z części dopasowanych do konkretnego modelu maszyny. W ofercie Cemasz dostępne są części do maszyn budowlanych wielu renomowanych marek, zarówno w wersjach OEM, jak i sprawdzonych zamiennikach AM.

Układ chłodzenia – weryfikacja szczelności pod obciążeniem

Przewody gumowe układu chłodzenia mają silną tendencję do pękania pod wpływem mrozu. Diagnostyka polega na poszukiwaniu mikropęknięć na wężach, sprawdzaniu poziomu chłodziwa w zbiorniku wyrównawczym oraz testowaniu momentu załączania się wentylatora chłodnicy.

Rutynowa konserwacja instalacji obejmuje dwa procesy czyszczące:

• czyszczenie termiczne rdzenia chłodnicy z kurzu i owadów,
• płukanie chemiczne kanałów wewnętrznych z kamienia kotłowego.

Ignorowanie wycieków z układu prowadzi do błyskawicznego przegrzania silnika w warunkach letnich. Awaria ta skutkuje uszkodzeniem uszczelki pod głowicą lub całkowitym zatarciem jednostki napędowej.

Układ hamulcowy – bezpieczeństwo operatorów

Kontrola układu hamulcowego powinna obejmować zarówno elementy mechaniczne, jak i hydrauliczne. Podczas przeglądu należy sprawdzić stan elementów ciernych, działanie pedału hamulca oraz jakość płynu hamulcowego.

Ciemny kolor płynu lub charakterystyczny zapach mogą świadczyć o utracie jego właściwości.

Sprawny układ hamulcowy ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo operatora oraz osób pracujących w pobliżu maszyny, dlatego wszelkie nieprawidłowości wymagają szybkiej reakcji.

Podwozie, gąsienice i ogumienie po zimie

Utrzymujące się niskie temperatury powodują powierzchniowe i strukturalne pękanie gumy w elementach układu jezdnego. Przegląd sprzętu kołowego wymaga dokładnego sprawdzenia równomierności zużycia bieżnika opon napędowych i kierowanych.

W maszynach typu koparka gąsienicowa wykonuje się inspekcję rdzenia gąsienic oraz pomiar ich napięcia podczas pracy na wolnych obrotach. Zbyt luźna gąsienica spada z rolek prowadzących w trakcie wykonywania ostrych manewrów na nierównym terenie. Silnie zużyte opony nie przenoszą momentu obrotowego na grząskim gruncie, paraliżując poruszanie się po błocie.

Instalacja elektryczna i pojemność akumulatorów

W trakcie zimowego przestoju zachodzi naturalne zjawisko dysocjacji elektrolitu, powodujące drastyczny spadek pojemności całkowitej ogniw. Obsługa akumulatorów wymaga pomiaru napięcia wynoszącego minimum 12V w stanie spoczynku. Mechanik musi zweryfikować ewentualne spadki napięcia przy obciążeniu generowanym przez rozrusznik.

Obowiązkowe czynności serwisowe instalacji elektrycznej obejmują:

• czyszczenie ołowianych klem z narostów korozji,
• weryfikację właściwego docisku głównych przewodów prądowych,
• testowanie sprawności bezpieczników i przekaźników w skrzynce rozdzielczej.

Układy specjalne – turbosprężarka, DPF i system SCR

Nowoczesne maszyny budowlane wyposażone są w zaawansowane układy wspierające pracę silnika i ograniczające emisję spalin. Po dłuższym postoju warto zweryfikować ich działanie, ponieważ zaniedbania mogą prowadzić do kosztownych napraw.

Nagłe uruchomienie silnika i natychmiastowe przejście do wysokich obrotów może negatywnie wpłynąć na turbosprężarkę. Przed rozpoczęciem intensywnej pracy należy pozwolić jednostce napędowej osiągnąć odpowiednią temperaturę roboczą, aby olej mógł prawidłowo dotrzeć do wszystkich elementów smarowanych.

W przypadku maszyn wyposażonych w filtr cząstek stałych DPF należy sprawdzić poziom jego nasycenia oraz poprawność przeprowadzania regeneracji. Kontroli wymaga również układ SCR oraz poziom płynu AdBlue.

Ignorowanie komunikatów pojawiających się na panelu operatora może prowadzić do ograniczenia mocy maszyny oraz konieczności przeprowadzenia kosztownych napraw.

Harmonogram prac – jak planować przygotowanie całej floty?

Zarządzanie kilkoma maszynami budowlanymi opiera się na kategoryzowaniu zadań naprawczych. Operatorzy mogą we własnym zakresie realizować prace podstawowe, takie jak oczyszczanie podwozia, smarowanie punktowe sworzni na wysięgniku czy kontrola płynów eksploatacyjnych.

Bardziej skomplikowane działania wymuszają wizytę w warsztacie lub zaplanowane wezwanie serwisu mobilnego. Diagnostyka komputerowa sterowników, wymiana rozdzielaczy i regeneracja zużytego układu jezdnego wymagają użycia specjalistycznych narzędzi. Podział prac w harmonogramie rozkłada obciążenie finansowe firmy na przestrzeni kilku tygodni i zapobiega sytuacji jednoczesnego wyłączenia całej floty z użycia.

Checklista: jak przygotować maszyny budowlane do sezonu?

• Hydraulika
• Co i jak sprawdzić: Sprawdzić wycieki i ciśnienie.
• Co podlega wymianie: Uszczelnienia, przewody, olej.
• Priorytet i szacowany czas: Wysoki, 3 h
• Silnik
• Co i jak sprawdzić: Sprawdzić olej i spaliny.
• Co podlega wymianie: Olej silnikowy, paski.
• Priorytet i szacowany czas: Krytyczny, 2 h
• Filtry
• Co i jak sprawdzić: Sprawdzić czystość wkładów.
• Co podlega wymianie: Filtry paliwa, powietrza, oleju.
• Priorytet i szacowany czas: Wysoki, 1 h
• Chłodzenie
• Co i jak sprawdzić: Sprawdzić poziom płynu i szczelność.
• Co podlega wymianie: Płyn chłodniczy, węże.
• Priorytet i szacowany czas: Średni, 1 h
• Podwozie
• Co i jak sprawdzić: Sprawdzić bieżnik lub gąsienice.
• Co podlega wymianie: Opony, gąsienice, rolki.
• Priorytet i szacowany czas: Średni, 2 h

Praktyczne wskazówki na trwający sezon budowlany

Obsługa koparki i ładowarki wymaga regularnego notowania przepracowanych motogodzin oraz zapisywania pojawiających się kodów błędów w dokumentacji maszyny. Osoby odpowiedzialne za sprzęt powinny również kontrolować zapasy najczęściej wymienianych elementów eksploatacyjnych. Skompletowanie potrzebnych uszczelnień, filtrów i innych części na podstawie konkretnych parametrów maszyny pozwala szybciej reagować na pojawiające się usterki.

W Cemasz już od 13 lat pomagamy właścicielom maszyn budowlanych w doborze odpowiednich elementów zamiennych i eksploatacyjnych do sprzętu renomowanych marek. Sprawdź naszą ofertę części do maszyn budowlanych i przygotuj swoją flotę na intensywny sezon pracy!